Dom pasywny i energooszczędny - który wybrać?


 

Nasi architekci odpowiedzą na twoje pytania

  • 71 354 59 49
  • oraz:
  • 883 909 409
  • PON-PT 8:00-16:30
  • biuro@­lipinscy.pl
  • kontakt
 

Różnice między domem energooszczędnym a pasywnym

10 kwietnia 2019

Nie można mówić o różnicach między domem pasywnym a energooszczędnym nie zaczynając od odniesienia się do tego co budowało się i buduje w Polsce w kontekście zapotrzebowania budynku na ciepło.

Przepisy polskie biorą pod uwagę parametr EP jako wytyczną do spełnienia przy nowoprojektowanych i realizowanych budynkach. Natomiast to czy dom jest energooszczędny, czy też pasywny określa parametr EUco, który nie bierze pod uwagę rodzaju zastosowanego paliwa oraz strat na jego dostarczeniu, nie uwzględnia c.w.u., ale uwzględnia zapotrzebowanie domu na ciepło do ogrzewania i wentylacji, co w 100% określa jakość rozwiązań architektonicznych niezależnie od sposobu użytkowania domu oraz ilości osób w nim mieszkających.

Trochę historii

W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku wartość ta dla nowowznoszonych domów wynosiła ponad 180 kWh/m²/rok. Następnie sytuacja ulegała powolnej poprawie, a od momentu pierwszego zaostrzenia przepisów ochrony cieplnej budynków w 2014 roku, kiedy inwestorzy w Polsce zostali zmuszeni do cieplejszego budowania coraz więcej wznoszonych jest budynków niskoenergetycznych, czyli takich, których EUco wynosi nie więcej niż 40 kWh/m²/rok. Poza kwestią przepisów budowlanych jest to spowodowane coraz większą świadomością Inwestorów, którzy zaczęli zdawać sobie sprawę po pierwsze z profitów, jakie przyniesie im dom energooszczędny, po drugie z wagi wpływu wielkości zapotrzebowania domu na energię na środowisko, a po trzecie i najbardziej istotne domy te stały się dostępne pod względem finansowym dla większości budujących.

Od lat 90-tych kiedy idea pasywności kiełkowała wśród niemieckich naukowców, poprzez przełom 2000 roku kiedy została zaszczepiona na polskim gruncie budownictwa jednorodzinnego przez Biuro Projektowe Lipińscy Domy dostępność materiałów budowlanych i rozwiązań dedykowanych energooszczędności wzrosła wielokrotnie, co przełożyło się na spadek ich cen.

Parametry domów energooszczędnych i pasywnych

O domu energooszczędnym można mówić już przy EUco na poziomie 60 kWh/m²/rok, ale przyjęło się określać tym mianem domy o zapotrzebowaniu na energię użytkową poniżej 40 kWh/m²/rok, ponieważ został on oficjalnie przyjęty przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w programie dopłat do budowy domów energooszczędnych i pasywnych, który funkcjonował w latach 2013-2016, jako konieczny do spełnienia przy ubieganiu się o dotację.

Przy ówczesnym poziomie rozwoju technologicznego dom w pełni pasywny był niezwykle kosztowny a zyski z oszczędności na ogrzewaniu nie mogły się zwrócić. Dopiero w 1992 roku zbudowano pierwszy taki obiekt. Od tego czasu powoli ale konsekwentnie idea była wcielana z życie. Przełom nastąpił dopiero w okolicach roku 2000 kiedy to koszty budowy domów pasywnych były większe od tradycyjnych o 30-40%. Obecnie koszty te są większe o ok.10% i budownictwo pasywne staje się popularne. W okresie ostatnich 20lat we wspomnianych rozwiniętych krajach wymogi energetyczne wzrosły na tyle, że praktycznie każdy wznoszony budynek spełnia standardy energooszczędne. 

Domy pasywne - główne założenia

Zgodnie z definicją domy pasywne to budynki, w których można uzyskać przyjemną temperaturę zarówno w lecie jak i zimie przy ekstremalnie niskim zużyciu energii. Oferują podwyższony komfort cieplny mieszkańców przy zapotrzebowaniu na ciepło mniejszym niż 15 kWh/m²/rok, oraz zapotrzebowaniu na energię pierwotną, łącznie z ciepłą wodą i prądem, poniżej 120 kWh/m²/rok. To ostatnie sugeruje, że obok energii na cele grzewcze istotne jest ograniczane zużycia energii na cele bytowe.

Dom taki charakteryzuje się przede wszystkim wybitną izolacyjnością cieplną, optymalizacją pasywnych zysków z energii słonecznej, kontrolowaniem wentylacji z systemem odzysku ciepła. Do końcowego bilansu ważna jest wzajemna korelacja pozyskiwania i oddawania ciepła. Oddawanie ciepła zachodzi poprzez wentylację i transmisje (straty ciepła poprzez ściany, okna, dachy). Pozyskiwanie ciepła odbywa się poprzez tzw: zyski wewnętrzne (ciepło ludzi, zwierząt, urządzeń gospodarstwa domowego itp.), pasywne pozyskiwanie energii słonecznej poprzez przeszklenia południowych fasad, oraz odzysk ciepła z wentylacji poprzez zastosowanie wymienników w instalacjach. W domach o niedostatecznej izolacyjności straty transmisyjne są tak duże, ze zyski słoneczne i wewnętrzne są całkowicie pomijane. W domu pasywnym natomiast, pasywne zyski solarne są optymalizowane poprzez południowe okna, straty transmisyjne zaś drastycznie zredukowane poprzez wybitną izolację cieplną i kompaktowa formę domu. Straty ciepła wentylowanego kompensowane są poprzez wymienniki ciepła.

Zobacz całą kolekcję Lipińscy Domy Pasywne

W listopadzie 2007 roku po raz pierwszy w Polsce była możliwość zwiedzania certyfikowanego domu pasywnego. Dom ten zaprojektowany i zrealizowany (w Smolcu k/Wrocławia) przez biuro projektowe Lipińscy Domy odwiedziło podczas IV Międzynarodowych Dni Domów Pasywnych ponad 1500 osób. Idea mieszkania bez ogrzewania sprawdza się w praktyce również w naszym kraju.

certyfikowany dom pasywny zrealizowany przez Biuro Projektowe Lipińscy Domy

Z praktyki wznoszenia domu pasywnego wyciągnięte zostały wnioski, które można przedstawić w postaci zaleceń dla budynków energooszczędnych wznoszonych w Polsce.

Domy energooszczędne - założenia

Po pierwsze: domy energooszczędne należy tak projektować, aby zastosowane zostały w nich tylko elementy niezbędne wpływające na oszczędzanie energii

Po drugie: należy pamiętać aby domy te oferowały mieszkańcom wszystkie udogodnienia, jakie stają się standardem we współczesności.

Po trzecie: nie należy dopuszczać do wzrostu kosztów inwestycji poprzez stosowanie urządzeń i technologii przyczyniających się w prawdzie do redukcji kosztów eksploatacyjnych ale poprzez wysoką cenę zakupu mogących podważyć ekonomiczne uzasadnienie do ich zastosowania. Granica opłacalności inwestycji może być łatwo przekroczona, a to negatywnie wpływa na popularyzację idei energooszczędności. Mało kto dla idei będzie chciał wydawać własne pieniądze, bez nadziei na pewny zwrot inwestycji i późniejsze zyski.

Po czwarte: pomimo maksymalnej redukcji kosztów aby domy długo i bezawaryjnie służyły swoim mieszkańcom należy zwrócić uwagę na jakość używanych materiałów i technologii. Inwestowanie w tanie materiały i technologie o złej jakości oraz niefachowe wykonawstwo będzie wymagało w niedalekiej przyszłości dokonywania napraw. Zabiegi takie są zwykle kosztowne i niszczą perspektywę w miarę szybkiego zwrotu inwestycji.